Działamy na terenie całej Polski

Jesteśmy dostępni od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 17:00

English EN German DE Polish PL Spanish ES Ukrainian UK

Rozliczenie roczne składki zdrowotnej

P&N Księgowość - Biuro rachunkowe Kraków

Przepisy dotyczące określenia miesięcznej składki zdrowotnej nie są dla wszystkich klarowne. Głównym powodem tego jest to, że sposób ustalania dochodu w celu obliczenia tej składki oraz podatku PIT różni się. Poza regularnymi obowiązkami wobec ZUS-u dotyczącymi ustalania wysokości tej opłaty, przedsiębiorcy muszą również określić, ile wynosi roczna składka zdrowotna. Niniejszy artykuł omawia terminy i zasady, na jakich to się odbywa.

Kogo dotyczy roczne rozliczenie składki zdrowotnej?

Przedsiębiorcy, którzy wybrali za formę opodatkowania:

  • skalę podatkową,
  • podatek liniowy
  • lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,

są zobowiązani do dokonywania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Zasada ta nie obejmuje podmiotów opłacających podatek w formie karty podatkowej, właścicieli jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ani spółek komandytowych.

Roczna składka zdrowotna przy opodatkowaniu podatkiem liniowym oraz skalą podatkową (zasady ogólne)

Aby obliczyć roczną składkę zdrowotną dla osób korzystających z opodatkowania podatkiem liniowym oraz skalą podatkową, należy pomnożyć roczny dochód przez odpowiednią stawkę procentową, która wynosi:

  • 4,9% dla podatku liniowego,
  • 9% dla skali podatkowej.

W rozliczeniach za rok 2023 konieczne jest uwzględnianie zarówno remanentu dodatniego, jak i ujemnego. Remanent dodatni zwiększa dochód, który stanowi podstawę naliczenia składki zdrowotnej, natomiast remanent ujemny zmniejsza ten dochód. Ważne jest więc uwzględnienie obu tych wartości podczas obliczeń składki zdrowotnej.

MINIMALNA SKŁADKA ZDROWOTNA ZA ROK 2023
Minimalna wartość rocznej podstawy składki zdrowotnej za 2023 rok
wynosi 41 880 zł (3 490 zł × 12 miesięcy). Oznacza to, że przedsiębiorcy zarówno korzystający z opodatkowania według skali podatkowej, jak i podatku liniowego musieli do ZUS-u wpłacić co najmniej 9% wartości tej podstawy, czyli za rok 2023 kwotę 3 769,20 zł.

Przykład 1
Pani Anna prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym przez cały rok 2023 uzyskując dochód roczny w wysokości 54.000 PLN. Po wyliczeniu roczna składka zdrowotna wyniosła 2646 PLN. Kwota ta jest mniejsza od minimalnej składki zdrowotnej za 2023, czyli w 3769,20 PLN, a więc w rocznym rozliczeniu Pani Anna nie będzie zobowiązana do dopłaty składki, ponieważ w ciągu roku powinna ona wpłacić minimalną składkę zdrowotną, a nie ustaloną od dochodu.

Przykład 2
Pan Tomasz prowadził działalność gospodarczą przez cały rok 2023 opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa) i uzyskał 120.000 PLN dochodu w roku 2023 (w tym 30.000 dodatniej różnicy remanentowej). Za miesiące roku 2023 wykazywał na deklaracjach rozliczeniowych i wpłacił do ZUS składki zdrowotne uzależnione od dochodu w łącznej wysokości 8.100 PLN.

W rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej Pan Tomasz ustalił, iż roczna składka zdrowotna wynosi 10.800 PLN (120.000 PLN x 9%). W związku z tym powinien on wpłacić do ZUS rożnicę pomiędzy ustaloną roczną składką zdrowotną a wykazanymi na ZUS DRA i opłaconymi za miesiące 2023 roku składki zdrowotne tj. różnicę pomiędzy kwotą 10.800 PLN a 8.100 PLN. Kwota do zapłaty wyniesie 2.700 PLN.

Roczna składka zdrowotna przy opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym

Rozliczenie składki zdrowotnej dla osób, które wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jest znacznie łatwiejsze niż w przypadku korzystania ze skali podatkowej lub podatku liniowego. Głównie dlatego, że wysokość składki zależy od rocznego przychodu. Przedziały dla roku 2023 były określone zgodnie z danymi zawartymi w tabeli poniżej:

Roczny przychódWysokość miesięczne składki zdrowotnej
Do 60.000 PLN376,16 PLN
Do 300.000 PLN626,93 PLN
Powyżej 300.000 PLN1 128,48 PLN
Składki zdrowotne za miesiące roku 2023

Przy wyborze opodatkowania przychodów ryczałtem, przedsiębiorcy mają także możliwość wyboru metody rozliczania składki zdrowotnej. Mogą ją ustawić na podstawie:

  • przychodu z poprzedniego roku (tylko w przypadku prowadzenia działalności przez cały rok składkowy), lub
  • bieżącego przychodu

Pierwsza metoda jest łatwiejsza, ponieważ jeśli przedsiębiorca zakłada, że jego przychód w danym roku będzie zbliżony do tego z poprzedniego, to będzie mógł płacić składkę w stałej wysokości. Dzięki temu w rozliczeniu rocznym nie powinna wyjść kwota do zapłaty.

Natomiast dla osób, które rozliczają się na podstawie bieżącego przychodu, prawdopodobne jest wykazanie w rozliczeniu rocznym niedopłaty składki, już po przekroczeniu pierwszego progu przychodu tj. 60 000,00 zł przychodu.

Przykład 1
Pan Andrzej w 2023 roku jako formę opodatkowania wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Korzystał on z metody rozliczenia składki zdrowotnej na podstawie bieżących przychodów. W marcu jego przychód przekroczył 60 000 PLN. Łącznie roczny przychód wyniósł 130.000, czyli nie przekroczył 300.000 PLN.

Roczna składka zdrowotna: 626,93 PLN x 12 miesięcy = 7523,16 PLN
Wykazane składki zdrowotne w ZUS DRA za 2023: 376,16 PLN (za styczeń-luty 2023) x 2 miesiące + 626,93 PLN x 10 miesięcy = 7021,62 PLN
Do dopłaty: 7523,16 PLN – 7021,62 PLN = 501,54 PLN

Przykład 2
Pani Weronika prowadzi działalność od 2020 roku. W 2023 również prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym przez cały roku. Opłacała składki zdrowotne w formie uproszczonej, tj. ustalonej na podstawie przychodu rocznego za rok 2022 – 155.000 PLN. Przychód za rok 2023 był podobny do tego z roku 2022 i wyniósł 170.000 PLN. Wybierając opłacanie składki zdrowotnej na podstawie przychodu z poprzedniego roku, Pani Weronika przez cały rok wykazywała i opłacała składkę zdrowotną w kwocie 626,93 PLN miesięcznie.

Roczna składka zdrowotna: 626,93 PLN x 12 miesięcy = 7523,16 PLN
Wykazane składki zdrowotne w ZUS DRA za 2023: 626,93 PLN x 12 miesięcy = 7523,16 PLN
Do dopłaty: 0 PLN

W jakim terminie rozliczyć roczną składkę zdrowotną?

Zgodnie z przepisami tzw. ustawy zdrowotnej, roczna składka zdrowotna powinna być wyliczona i rozliczona w deklaracji składanej za miesiąc, w którym kończy się termin na złożenie zeznania rocznego PIT. Obecnie termin składania zeznań rocznych, zarówno przy zastosowaniu ogólnych zasad, jak i w przypadku ryczałtu, został ujednolicony i wszyscy podatnicy muszą dopełnić swoich obowiązków do 30 kwietnia. To oznacza, że roczne rozliczenie składki zdrowotnej należy uwzględnić w deklaracji za kwiecień i przekazać ją do 20 maja.

W związku z powyższym rozliczenie roczne składki zdrowotnej odbywa się w maju podczas przygotowania deklaracji rozliczeniowej za kwiecień danego roku.

Kiedy dokonać dopłaty w związku z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej i co w przypadku nadpłaty?

Po dokonaniu rocznego rozliczenia składki zdrowotnej mogą wyniknąć nadpłaty lub niedopłaty. W przypadku stwierdzenia, że przedsiębiorca opłacił w ciągu roku kwotę niższą niż wymagana, musi dokonać dopłaty do 20 maja. Natomiast jeśli okaże się, że w efekcie obliczeń istnieje nadpłata, przedsiębiorca może złożyć wniosek o zwrot nadpłaconej kwoty na swoje konto bankowe.

Zgodnie z art. 10 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie dokonywał zwrotu nadpłaty, pod warunkiem spełnienia dwóch kryteriów:

  • Na koncie płatnika nie ma żadnych zaległości, w tym również zaległości z tytułu składek lub nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, które muszą zostać zwrócone przez płatnika składek.
  • Wniosek o zwrot zostanie złożony w odpowiednim terminie tj. do 31 maja.

W przypadku stwierdzenia zaległości kwota zwrotu zostanie automatycznie zaliczona na ich poczet.

Gdy nie spełniono tylko drugiego warunku, czyli nie złożono w odpowiednim terminie wniosku, kwota nadpłaty zostanie rozliczona na koncie płatnika na poczet przyszłych składek.


Podsumowując, przedsiębiorcy muszą ustalić roczną składkę zdrowotną, bazując na swoich przychodach lub dochodach. Aktualnie istnieje ustalony termin dla wszystkich podatników na dokonanie tego rozliczenia. Przedsiębiorcy powinni pamiętać o tym dodatkowym obowiązku.

W biurze P&N Księgowość roczne rozliczenie składki zdrowotnej jest dodatkową usługę świadczoną w maju każdego roku, a cena za nią jest ustalona i znajduje się w cenniku naszego biura rachunkowego.